ವಲಯಗಳುಅಧ್ಯಾಯ 15 · ಸೈಬರ್

ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸ್ತರ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸೇವಾ ದಾಖಲೆಗೆ (KSSL) — ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿಗೆ — ಬೆಸೆದ ಐದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (DPI), ಮುಕ್ತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ಮತ್ತು ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಾಗರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸ್ತರ. ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಂಪುಟ I ಅಧ್ಯಾಯ 6ರಲ್ಲಿವೆ; ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹೊಣೆ ಹೊರುತ್ತದೆ.

ಭದ್ರತೆ ಎಂಬುದು IT ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮೇಲಿಂದ ಸೇರಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶವಲ್ಲ. ಅದು ಆಡಳಿತದ ಖಾತರಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸೇವಾ ದಾಖಲೆ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೂ ಲಂಗರು ಹಾಕಲಿದೆ (anchoring — ದಾಖಲೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಗುವ ಗೂಢಲಿಪಿ ವಿಧಾನ). ದಾಖಲೆಯ ಸಮಗ್ರತೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ — ಯಾವುದೇ ನಮೂದನ್ನು ಆನಂತರ ಬದಲಿಸಿದರೆ ಅದು ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಲಿದೆ.
KSSL
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸೇವಾ ದಾಖಲೆ — ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿ
CSOC
ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರ — 24/7, ಕಡ್ಡಾಯ-ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್
72 ಗಂಟೆ
ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತಂದಾಗಿನಿಂದ ಘಟನೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನಿಯಮ
PQC
ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತವಾಗಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್-ನಂತರದ ಗೂಢಲಿಪಿ (post-quantum cryptography — ಭವಿಷ್ಯದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನೂ ತಡೆಯುವಂತೆ ರೂಪಿಸಿದ ಗೂಢಲಿಪಿ)
ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, DPI & ನಾಗರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಸೈ
ನಾವು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆ

ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, DPI & ನಾಗರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳು.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ದಾಳಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಭೀರ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ವಂಚನೆ, ಗುರುತು ಕಳವು, ರ‍್ಯಾನ್ಸಮ್‌ವೇರ್ (ransomware) ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಸೋರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಏಕೈಕ ವೈಫಲ್ಯ ಬಿಂದುವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕರೂಪವಿಲ್ಲದ ಭದ್ರತಾ ಸ್ಥಿತಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಹಲವು ಇಲಾಖೆಗಳು ಹಳೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ; ಅವುಗಳ ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಘಟನೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಏಕರೂಪವಾಗಿಲ್ಲ.

ಪೂರೈಕೆದಾರ + ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ದುರ್ಬಲ ಕೊಂಡಿಗಳು

ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂರೈಕೆದಾರರ ದೋಷ ನಾಗರಿಕರ ದತ್ತಾಂಶ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿವಾಸಿಗಳ ಕಡೆಯ ಅರಿವು ಅಸಮ

ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೊರಗುಳಿಕೆ ಭದ್ರತಾ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪರಿಚಿತ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ನಿರ್ವಾಹಕರ ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ನಿವಾಸಿ ಬೇರೆಯೇ ರೀತಿಯ ದಾಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಾರೆ.

ಇಲಾಖೆಗಳು DPI ಅನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ

ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ (India Stack) ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ; ಅದನ್ನು ಇಲಾಖೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸ್ತರವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿಲ್ಲ.

ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಏಕ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ಗುರುತು, ಪಾವತಿ, ಸಹಿ, ಸಂಗ್ರಹ — ಪ್ರತಿ ಇಲಾಖೆಯೂ ಮತ್ತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದೆ. ನಿವಾಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ; ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾದರೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗದು.

ಭದ್ರತೆ ಎಂಬುದು IT ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮೇಲಿಂದ ಸೇರಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶವಲ್ಲ. ಅದು ಆಡಳಿತದ ಖಾತರಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ — ರಸ್ತೆಗಳಂತೆ, ಚಂದಾ-ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಸೇವೆಯಂತೆ (software-as-a-service) ಅಲ್ಲ.

ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸ

ಐದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಒಂದೇ ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿ.

KSSL ಏಕೈಕ ದಾಖಲೀಕರಣ + ಲಂಗರು ಸ್ತರ. CSOCಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ-ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಯಂತ್ರಾಂಶ ಭದ್ರತಾ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು (HSM) + ಬಹು-ಕೀಲಿ ಗೂಢಲಿಪಿಯಿಂದಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬಹು ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತವಾಗಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್-ನಂತರದ ಗೂಢಲಿಪಿ.

1
ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರ (SOC)
24/7, ಮಿಷನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ (KPIs) MTTD + MTTC. ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಭದ್ರತೆ.
H.145
2
ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ-ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾನದಂಡಗಳು
ಪ್ರಕಟಿತ, ಬದ್ಧಕಾರಿ, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿತ. ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು + ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ಈ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ತಂತ್ರಾಂಶ ಘಟಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ (SBOM) ಕಡ್ಡಾಯ.
H.146
3
ಸಮ್ಮತಿ-ಆಧಾರಿತ ದತ್ತಾಂಶ-ಪ್ರವೇಶ ಭದ್ರಕೋಶ
ನಾಗರಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಸಮ್ಮತಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ರೂಪ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದತ್ತಾಂಶ ಹರಿವಿಗೂ ಸಮ್ಮತಿ ಟೋಕನ್ ಅಗತ್ಯ.
H.147
4
ಘಟನೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ + 72 ಗಂಟೆಗಳ ಅಧಿಸೂಚನೆ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನೂ ಅರಿವಾದ 72 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಗೆ (Data Protection Board) ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಬಾಧಿತ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಖಚಿತವಾದ ನಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಾಂಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಘಟನೆಯ ನಂತರದ ವರದಿಗಳು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.
H.149
5
ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ + ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ + ನಿವಾಸಿಗಳು, ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್-ಸಾಕ್ಷರತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು.
H.150–H.151
F
CSOC — ಉನ್ನತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಕಡ್ಡಾಯ-ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರ. ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಪ್ರವೇಶ. ದೋಷ-ಪತ್ತೆ ಬಹುಮಾನ (bug bounty) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.
ಸಂಪುಟ I ಅಧ್ಯಾಯ 2
KSSL — ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿ
ಏಕೈಕ ದಾಖಲೀಕರಣ + ಲಂಗರು ಸ್ತರ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಓದು, ಬರಹ, ಪಾವತಿ, AI ನಿರ್ಧಾರ, ಸೇವಾ ಹಸ್ತಾಂತರ KSSL ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಶ್ ಮಾಡಿ, ಗುಂಪುಗೂಡಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಸೇರ್ಪಡೆ-ಮಾತ್ರ (append-only) ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಗರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತ; ಮುಕ್ತ ಪರವಾನಗಿಯಡಿ ಪ್ರಕಟಿತ; ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾದದ್ದು.
ನಿಮಗೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ

ಮೂರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಚಕ್ರಗಳು.

ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೂರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು — ನಾಗರಿಕರಿಗೆ, ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿಗೆ.

ನಾಗರಿಕ — JANATA ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ದಾಖಲೆ

ನಿಮ್ಮ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು — ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿ.

1

ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಮ್ಮ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ KSSL ನಮೂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

2

ನಿಮ್ಮ JANATA ನಾಗರಿಕ ಪಾತ್ರ-ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರವೇಶ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಿದೆ — ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಯ ID, ನೋಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಕಾರಣ ಸಂಕೇತ.

3

ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಪ್ರವೇಶವೇ? JANATA ಆಪ್‌ನಿಂದಲೇ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನ್ಯಾಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ (GJA) ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.

4

ತುರ್ತು-ಅತಿಕ್ರಮಣ (break-glass) ಪ್ರವೇಶವೇ? ನಿಮಗೆ 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಸೂಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ; ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ ಆ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಡೆವಲಪರ್ — ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಬೆನ್ನೆಲುಬು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಡ್ ಪರಿಶೋಧಿಸುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮ್ಮದು.

1

ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಕಡ್ಡಾಯದಡಿ ನಿರ್ಮಿತ (ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ).

2

ಮೂಲ ಕೋಡ್ ಪ್ರಕಟ; AI ಮಾದರಿಗಳು 2 ವರ್ಷಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ.

3

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲಕ ನೋಡ್‌ಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ KSSL ಲಂಗರುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

4

ದೋಷ-ಪತ್ತೆ ಬಹುಮಾನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಂಗಡಣೆ (triage) ಅವಧಿ ಮಧ್ಯಾಂಕ ≤24 ಗಂಟೆ; KSSLಗೇ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾದ ಬಿಲ್ಡ್‌ಗಳು.

ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ — ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ

ತಿರುಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ.

1

ನಾಗರಿಕ-ಸಮಾಜ ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.

2

ಬಹು-ಕೀಲಿ ಗೂಢಲಿಪಿ ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ಬೃಹತ್ ಹಾನಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಬಹು ಕೀಲಿಗಳು ಅಗತ್ಯ.

3

AI-ಬಳಕೆ ನೋಂದಣಿ (AI-Use Register) ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ವಿವರಣೆ, ತರಬೇತಿ ದತ್ತಾಂಶ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

4

KSSL ಲಂಗರುಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಸಹ-ಸಹಿ — ವಿಶ್ವಾಸ ಕಾರ್ಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾರ್ಗ ನಕ್ಷೆ

1ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ KSSL ಜಾರಿ. 3ನೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ PQC.

ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಠಿಣ ಕೆಲಸ ರಚನಾತ್ಮಕವಾದದ್ದು — ತಳಹದಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು.

0–100 ದಿನಗಳು
  • ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸೇವಾ ದಾಖಲೆಯ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಉಲ್ಲೇಖ ಅನುಷ್ಠಾನ (reference implementation) ಪ್ರಕಟ
  • ಕರ್ನಾಟಕ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ + ನಾಗರಿಕ ಸಮ್ಮತಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮಂಡನೆ
  • CSOC ಹಂಗಾಮಿ ನಾಯಕತ್ವ ನೇಮಕ; ದೋಷ-ಪತ್ತೆ ಬಹುಮಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭ
  • ತಂತ್ರಾಂಶ ಘಟಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ (SBOM) ಕಡ್ಡಾಯ ಆದೇಶ ಪ್ರಕಟ
1ನೇ ವರ್ಷ
  • ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅತಿ-ಮಹತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ KSSL ಜಾರಿ
  • ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ PQC ಖರೀದಿ ಮಾನದಂಡ ಪ್ರಕಟ
  • ಕಡ್ಡಾಯ-ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ CSOC ಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
  • 3 ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮ್ಮತಿ ಲೆಡ್ಜರ್ ಜಾರಿ (ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲ್ಯಾಣ)
3ನೇ ವರ್ಷ
  • ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗೂ KSSL ಲಂಗರು
  • ಕಡ್ಡಾಯ ಆದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ CSOC ಸರಾಸರಿ ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅವಧಿ ≤7 ದಿನ
  • ನಾಗರಿಕ ಸಮ್ಮತಿ ಲೆಡ್ಜರ್ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಪ್ರಸರಣ ≤24 ಗಂಟೆ
  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಕ್ತ ದತ್ತಾಂಶ ಪೋರ್ಟಲ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ≥2,000 ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಗಳು
5ನೇ ವರ್ಷ
  • ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ (streaming) KSSL ಲಂಗರುಗಳು
  • ದೋಷ-ಪತ್ತೆ ಬಹುಮಾನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಂಗಡಣೆ ಅವಧಿ ಮಧ್ಯಾಂಕ ≤24 ಗಂಟೆ
  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಕ್ತ ದತ್ತಾಂಶ ಪೋರ್ಟಲ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ≥10,000 ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಗಳು
  • ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು PQC ವರ್ಗಾವಣೆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಗರಿಷ್ಠ 15 ವರ್ಷಗಳ ಹೊರ ಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ
10ನೇ ವರ್ಷ
  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಉಲ್ಲೇಖ ಅನುಷ್ಠಾನವಾಗಿ ರಫ್ತು
  • ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಾದ್ಯಂತ ಹಂಚಿಹೋದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿ ಜಾಲ
  • ಹಿಡಿತ-ವಿರೋಧಿ (anti-capture) ವಿನ್ಯಾಸ ಕೇಡರ್ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ
  • ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ PQC ವರ್ಗಾವಣೆ ಪೂರ್ಣ
ಪ್ರಧಾನ ಸೂಚಕಗಳು (KPIs) · ಮುಕ್ತ ಲೆಡ್ಜರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದು

ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೂ ನಾವು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿರುವ ಆರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು.

ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ: ಸಂಪುಟ III, ಅನುಬಂಧ A. ಪ್ರತಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚಕಕ್ಕೂ (KPI) ಪ್ರಕಟಿತ ಆಧಾರ ಮಟ್ಟ, 1ನೇ ವರ್ಷದ ಗುರಿ, 5ನೇ ವರ್ಷದ ಗುರಿ ಇರುತ್ತದೆ — ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದಲ್ಲಿ, 10ನೇ ವರ್ಷದ ಬದ್ಧತೆ.

≤24 ಗಂಟೆ
ದೋಷ-ಪತ್ತೆ ಬಹುಮಾನ ವಿಂಗಡಣೆ5ನೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಮಧ್ಯಾಂಕ ಅವಧಿ
≤72 ಗಂಟೆ
CSOC ಪ್ಯಾಚ್5ನೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಆದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಾಸರಿ ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅವಧಿ
≤1 ಗಂಟೆ
ಸಮ್ಮತಿ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ5ನೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮ್ಮತಿ ಲೆಡ್ಜರ್ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಪ್ರಸರಣ
100%
ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ PQC1ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮಾನದಂಡ ಪ್ರಕಟ; 3ನೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ 100% ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
≥10 ಸಾವಿರ
ಮುಕ್ತ ದತ್ತಾಂಶ ಪೋರ್ಟಲ್5ನೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಪ್ರಕಟಿತ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಗಳು
100%
ಸಂವೇದಕ SBOMತಂತ್ರಾಂಶ ಘಟಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಆದೇಶ ಜಾರಿ
ಇದನ್ನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ

ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, DPI & ನಾಗರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸದ್ದಿಲ್ಲದ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿ ಇದೆ. ಆರು ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

KSSL ಲಂಗರುಗಳು ತಿರುಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತವೆ

ವಿಶ್ವಾಸ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಮೂದನ್ನೂ ಹ್ಯಾಶ್ ಮಾಡಿ + ಗುಂಪುಗೂಡಿಸಿ + ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಸೇರ್ಪಡೆ-ಮಾತ್ರ (append-only) ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಗರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮೂದನ್ನು ಆನಂತರ ಬದಲಿಸಿದರೆ ಅದು ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹು-ಕೀಲಿ ಗೂಢಲಿಪಿ

ಒಬ್ಬ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದಲೇ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹಾನಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ

ಯಾವುದೇ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಭದ್ರತಾ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು (HSM) + ಬಹು-ಕೀಲಿ ಗೂಢಲಿಪಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಒಬ್ಬ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಕೀಲಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

CSOC ಶಾಸನಬದ್ಧ + ಸ್ವತಂತ್ರ

ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಪ್ರವೇಶ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ

CSOCಗೆ ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಪ್ರವೇಶವಿರಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಡಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದಕ್ಕೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅನುದಾನ ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಮರುರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಕಡ್ಡಾಯ

ರಾಜ್ಯದ ತಂತ್ರಾಂಶ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರವಾನಗಿಯಡಿ ಪ್ರಕಟ

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಿದೆ. ಪೂರೈಕೆದಾರ-ನಿರಪೇಕ್ಷ ಮರು-ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ AI ಮಾದರಿಗಳು 2 ವರ್ಷಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲಕ ನೋಡ್‌ಗಳು

ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲಕ ನೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ರಾಜ್ಯದ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಪರಿಶೀಲನೆ ರಾಜ್ಯದ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಲ್ಲ.

AI ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಯಂ-ಸ್ಥಗಿತ ಷರತ್ತು (sunset clause)

ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯ = AI ಸ್ಥಗಿತ

ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸತತ ಎರಡು ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆಡಳಿತ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ AI ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಶಾಸನದಲ್ಲೇ ಅಡಕ.

ಸೈಬರ್ + DPI ಹೇಗೆ ಬೆಸೆಯುತ್ತದೆ

ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಲಯದ ಮೂಲಕವೂ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಸೈಬರ್ + DPI ಒಂದು ವಲಯವಲ್ಲ — ಇತರ ಎಲ್ಲ ವಲಯಗಳೂ ನಿಂತಿರುವ ತಳಹದಿ.

ಅಧ್ಯಾಯ 8 · ಆರೋಗ್ಯ
ಆರೋಗ್ಯ
UMRS KSSL + ನಾಗರಿಕ ಸಮ್ಮತಿ ಲೆಡ್ಜರ್ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ; CSOCಗೆ ಮೊದಲಿಗೆ UMRS ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಾಯ-ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರ.
ಅಧ್ಯಾಯ 12 · ನ್ಯಾಯ
ನ್ಯಾಯ
KSSL ಮೇಲೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್-ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸುಪರ್ದಿ-ಹಸ್ತಾಂತರ ಭದ್ರಕೋಶ; AI ಸುಪರ್ದಿ ಚೌಕಟ್ಟು; ಪ್ರಕರಣ ಕಡತಗಳಿಗೆ ಲಂಗರು.
ಅಧ್ಯಾಯ 11 · ಪರಿಸರ
ಪರಿಸರ
ಸಂವೇದಕ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ಲಂಗರು; ಪೂರೈಕೆದಾರ-ವೈವಿಧ್ಯ ಕಡ್ಡಾಯ; ಪ್ರತಿ ಸಂವೇದಕ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೂ SBOM ಅಗತ್ಯ.
ಅಧ್ಯಾಯ 9 · ನಗರ
ನಗರಗಳು 2.0
CCTV ಪ್ರವೇಶ KSSL ಮೂಲಕ ದಾಖಲು; ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ವಿನ್ ನಾಗರಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತದಡಿ.
ಅಧ್ಯಾಯ 14 · ಯುವಶಕ್ತಿ
ಯುವಜನ + ನಾವೀನ್ಯತೆ
ನಾಗರಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತದಡಿ ಮುಕ್ತ ದತ್ತಾಂಶ + APIಗಳು; ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ-ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಡರ್.
ಅಧ್ಯಾಯ 17 · ಮಾಧ್ಯಮ
ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮಗ್ರತೆ
KSSL ಮೂಲಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾನ್ಯತೆ; ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ; ವಿಷಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ AI ನೋಂದಾಯಿತ.

ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ + DPI ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಕೇಳಿ.

TPM ಬಾಟ್ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ — ಸಂಪುಟ, ಅಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಚಾಟ್ ತೆರೆಯಿರಿ
ಮುಂದಿನ ವಲಯ: ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಆಡಳಿತ · ಅಧ್ಯಾಯ 16 → ಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯ ಓದಿ · ಅಧ್ಯಾಯ 15 (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಳೆಗಳು · ಅನುಬಂಧ H (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಎಲ್ಲಾ 12 ವಲಯಗಳು ಮುಕ್ತ ಲೆಡ್ಜರ್
ನೇರ ಉತ್ತರಗಳು

ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನೇರ ಉತ್ತರ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ?
ನಾಗರಿಕರ ದತ್ತಾಂಶ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ — ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾರು ಏನನ್ನು ನೋಡಿದರು ಎಂಬ ಏಕೀಕೃತ ದಾಖಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜನ ಮಾದರಿ (The People's Model) ಏನನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ?
ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸ್ತರ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬದ್ಧತೆಗಳು: KSSL — ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸೇವಾ ದಾಖಲೆ — ಗೂಢಲಿಪಿ ತಳಹದಿ; CSOC — ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರ — 24/7, ಕಡ್ಡಾಯ-ಪ್ಯಾಚಿಂಗ್; 72 ಗಂಟೆ — ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತಂದಾಗಿನಿಂದ ಘಟನೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನಿಯಮ; PQC — ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತವಾಗಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್-ನಂತರದ ಗೂಢಲಿಪಿ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೂ ಆರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿವೆ — ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಹೊಣೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಗಡುವು ಇರುತ್ತದೆ — ಮುಕ್ತ ಲೆಡ್ಜರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು JANATA ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ. ಈ ಪುಟದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬದ್ಧತೆಗೂ ಒಂದು ವೆಚ್ಚ, ಒಬ್ಬ ಹೊಣೆಗಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನಾಂಕ ಇರುತ್ತದೆ — ಮತ್ತು ಅದು ತಪ್ಪಿದಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.